Huquqiy yordam va ma'lumotlar
Oilaviy zo'ravonlik, bolalar huquqlari, bepul yuridik maslahat va boshqa muhim mavzular bo'yicha amaliy ma'lumotlar.
Oilaviy zo'ravonlik
Oilaviy zo'ravonlik nima?
Oila a'zosi tomonidan jismoniy, psixologik, jinsiy yoki iqtisodiy majburlash. O'zbekistonda himoya orderi ariza berilganidan so'ng 24 soat ichida beriladi.
Qayerga murojaat qilish kerak?
2025-yildan boshlab 192 tuman va shaharlardagi shifoxonalarda zo'ravonlik qurbonlari uchun sutka davomida ishlovchi birlamchi psixoterapevtik yordam xonalari faoliyat ko'rsatmoqda (3 kungacha bo'lish imkoniyati bilan).
Har bir tumanda «Inson» ijtimoiy xizmat ko'rsatish markazlari faoliyat yuritadi — yordam olish uchun murojaat qiling.
Bulling va bolalar himoyasi
Bulling nima?
Bolaning tizimli kamsitilishi, masxara qilinishi, izolyatsiyaga uchratilishi yoki ta'qib qilinishi — shaxsan ham, internetda ham (kiberbulling). 2025-yil 15-maydan boshlab O'zbekistonda «Bolalarni zo'ravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish to'g'risida»gi qonun amal qilmoqda, unda bulling noqonuniy deb e'lon qilingan.
Qonun nimani belgilaydi?
Maktablarda jismoniy jazo va kamsitishni taqiqlaydi. Maktablarni antibulling dasturlarini joriy etishga majbur qiladi. Kiberbullingni alohida zo'ravonlik turi sifatida o'z ichiga oladi. Pedagoglar psixologik vaziyatni baholashi va ota-onalar bilan hamkorlik qilishi shart.
Qayerga murojaat qilish kerak?
Maktab psixologi, maktab direktori yoki profilaktika inspektoriga (IIB) murojaat qiling.
Bepul yuridik yordam
Yuridik yordamga konstitutsiyaviy huquq
O'zR Konstitutsiyasining 29-moddasi har bir kishiga malakali yuridik yordam olish huquqini, jumladan davlat hisobidan, kafolatlaydi.
Bepul qayerdan olish mumkin?
Oilaviy huquq
Aliment
Voyaga yetmagan bolalar uchun aliment sud orqali yoki notarial kelishuv asosida undiriladi. Sobiq xotin homiladorlik davrida va bola tug'ilganidan keyin 3 yoshga qadar alimentni talab qilish huquqiga ega. Minimal miqdor — eng kam ish haqining 11,75% dan kam emas.
Ajralish va mol-mulkni bo'lish
Nizo bo'lgan taqdirda er-xotinlar mol-mulkni bo'lish uchun sudga murojaat qilish huquqiga ega. Tartib O'zbekiston Respublikasi Oila kodeksi bilan belgilanadi.
Kiberhavfsizlik
Qonunchilik
Bilish kerak bo'lgan xavflar
Internet firibgarliklari (fishing, onlayn skamlar), kiberbulling, voyaga yetmaganlarni bank kartalari orqali noqonuniy sxemalarga jalb qilish. 2025-yildan boshlab banklar voyaga yetmaganlarning kartalaridagi shubhali operatsiyalar haqida ota-onalarni xabardor qilishi shart.
Psixologik yordam
Qayerga murojaat qilish kerak?
Zo'ravonlik qurbonlarini reabilitatsiya va moslashtirish respublika markazi. Har bir tumanda «Inson» ijtimoiy xizmat ko'rsatish markazlari. Viloyat reabilitatsiya markazlari (psixologik yordam).